Zo maak je een handig huisarchief

Een goed begin is het halve werk. Vandaar dat we elk jaar goede voornemens maken. Dit jaar wilden we vooral: meer bewegen en sporten, gezonder eten en onszelf ontwikkelen, toonde onderzoek in opdracht van verzekeraar Zilveren Kruis. Maar je iets voornemen is simpeler dan iets volhouden. Een feestje, stress of drukte – het kan allemaal veroorzaken dat je die cursus toch maar op de lange baan schuift. En dat je binnen de kortste keren weer teveel eet, snoept, drinkt, rookt of luiert. En daarna is het hek van de dam. Ach, je probeert het volgend jaar wel weer.

De doorsnee mens is een eenvoudig, emotioneel wezen met vaak een gebrek aan wilskracht, discipline en inzicht in de toekomst. Daarom zijn grootse voornemens, die de hele toekomst betreffen, vaak tot mislukken gedoemd. Datzelfde geldt voor plannen die je tot iets verplichten, zoals moeten afvallen of moeten stoppen met roken. Want iets moeten is niet leuk. Daardoor belanden negen van de tien goede voornemens binnen een week bij het grofvuil, onderzocht de Amerikaanse psychologe Kelly McGonigal. Ze adviseert om een goed voornemen niet te laten beginnen met “ik moet”, maar met iets positiefs als “Ooit zou ik”, zoals in “Ooit zou ik graag mijn Spaans willen ophalen”. Of “Ik mis”, zoals in “Ik mis het pianospelen”. Vervolgens realiseer je zo’n leuke wens in kleine, concrete stappen, bijvoorbeeld dagelijks 10 minuten Spaans studeren.

Ook goede voornemens over geld sterven veelvuldig een vroegtijdige dood. Wat er is niks leuks aan geldzaken ordenen, je saldo checken, de beste pensioenoplossing of hypotheek kiezen, voldoende spaarrente regelen, een testament up-to-date houden, enzovoorts. Daarom hierbij een financieel voornemen dat concreet en praktisch is, geen nadenkwerk vraagt, snel is gepiept, en toch veel voldoening en overzicht geeft. Ik heb het over de opzet van een ludiek huisarchief. Je maakt het zo.

Zorg voor: zes ordners in verschillende kleuren, zes setjes kartonnen tabbladen en een perforator. Op de ruggen van de ordners vermeld je de titels: Huishouden, Werk&Pensioen, Bezit&Schuld, Verzekeringen, Belastingen en Overeenkomsten. Maak er een mooie of grappige set mappen van, waar je met plezier naar kijkt.

Stop in elke map een setje tabbladen. In de Huishouden-map noteer je daarop bijvoorbeeld: energie, water, gemeentebelastingen, abonnementen, auto, garantiebewijzen en financiële afspraken (in het gezin). Voeg verder toe wat handig is, bijvoorbeeld spaardoelen of een jaaroverzicht van inkomsten en uitgaven. Start de map Werk&Pensioen met bijvoorbeeld: jaaropgaven van pensioen(producten), reglementen, polisbladen en informatie. Voeg naar smaak onderwerpen toe. In Bezit&Schuld maak je ruimte voor zaken als: hypotheek, lening, beleggen, sparen en vermogensoverzicht. Achter de laatste tab bewaar je de periodieke inventarisatie van je bezittingen en schulden.

Verdeel de map Verzekeringen onder in: ziektekosten, autoverzekering, woonverzekeringen enzovoorts. En maak in Belastingen tabs voor: jaaropgaves, verklaringen, aangiftes, aanslagen, bewijsstukken en correspondentie. Vul dit rijtje aan met wat je handig vindt. In Overeenkomsten tot slot zitten afschriften van je testament, codicil, huwelijkse voorwaarden, samenlevings-, arbeids-, hypotheek- en huurcontract.

Hou het leuk. Zo hoef je geen oude papieren in je nieuwe archief te gaan sorteren. Lees wel vanaf nu alle (digitale) financiële post. En berg de (uitgeprinte) brief op achter een passend tabblad. Halverwege 2017 zul je verzuchten: Ach, had ik dit maar eerder gedaan. Gelukkig is het nooit te laat voor een goed begin.