Focus image
Artikelen en blogs

Artikelen & blogs > Lenen aan een vriend wordt geld terugvragen van een vijand

Twee jaar geleden leende ik ruim 2.000 euro aan mijn zus, die toen in de problemen zat door onverwachte werkloosheid. Ze heeft inmiddels weer een baan, maar rept met geen woord over terugbetaling. Ik vind het heel lastig om er zelf over te beginnen. Wat zou jij doen?

“Men kan beter geven dan lenen, en het kost ongeveer hetzelfde.” Dat beweerde Sir Philip Gibbs (1877-1962), Brits verslaggever tijdens de eerste Wereld Oorlog. Maar hoe wijs zijn uitspraak ook klinkt, het wil niet zeggen dat je een zus twee mille moet kwijtschelden, omdat zij daarop aanstuurt. Wat dan wel? Alleen jij kan het antwoord bepalen. Daarbij is lastig dat in de meeste families geld en gevoel verweven zijn tot een onontwarbare knoop. Die moet je ontrafelen. Anders gaat je onvrede etteren tot een familiezweer die met geen enkele geldsom te genezen valt.

Hoe je dit aanpakt? Een geweldige handleiding is het boek “Alle liefde is economie” van psycholoog Steven Pont. Pont toont hoe we onbewust kasboeken bijhouden van al onze relaties. In zo’n mentale boekhouding noteren en waarderen we dingen die we voor elkaar betekenen en doen. Maar de gevende en ontvangende partij kunnen posten een verschillende waarde geven. Voor jou betekent die €2.000 misschien puur €2.000, terwijl je zus de lening, al dan niet terecht, als een gift beschouwt. Ze ziet het mogelijk als terugbetaling voor alles wat ze voor jou heeft gedaan. Anderzijds kan zijn dat jij deze brekebeen al levenslang uit de brand helpt, en dat ze nu te ver dreigt te gaan.

In een gezonde relatie streven mensen naar balans in hun kasboeken: beide personen beleven aan de verhouding ongeveer evenveel plezier. Hier lijkt het evenwicht zoek te zijn: jouw boekhouding over je zus vertoont een ander saldo dan de boekhouding van je zus over jou. Familieleden voelen zich over zo’n verschil niet altijd schuldig. Soms menen ze (onbewust) recht te hebben op extra stortingen door verwanten, omdat ze vinden dat ze zelf elders, bijvoorbeeld aan jullie ouders of door pech, te veel hebben ‘betaald’.

Sterk verschillende kassaldo’s kunnen aan je vreten. Dat is waar jij nu last van hebt. Het is niet handig om kwaad met kwaad te vergelden, bijvoorbeeld door steken onder water of door zogenaamd een lening terug te vragen aan haar. Zo beland je in een negatieve spiraal, waarbij je elkaars kassen leegrooft. Is alles op, dan is de relatie reddeloos verloren.

In tegenstelling tot een vriendschap kan je een familieband niet opzeggen zonder ook zelf schade op te lopen. Je moet hier dus wat aan doen. Achterhaal op een ontspannen moment –ga samen wandelen of fietsen- hoe je zus de lening in haar kasboek waardeert. Leg haar voorzichtig uit dat een lening volgens jou eigenlijk hoort te worden terugbetaald. Zoek samen een oplossing, waarmee je beide kan leven. Mogelijk heb je, net als de meeste Nederlanders, maar één zus of broer. Het is doodzonde om die band te verspelen om een geldbedrag.

Alle liefde is economie, Steven Pont (tweedehands verkrijgbaar)

Lezersreacties:

Mailtje

Ik zou mijn zus het volgende mailtje sturen. “Hé zus, ik heb er een tijdje over zitten dubben en vind het heel lastig om er zelf over te beginnen, maar ik doe het nou toch, anders blijft het tussen ons hangen: “Ik zou het fijn  vinden als je me, nu je een baan hebt, de lening van €2.000 binnenkort zou terugbetalen. Liefs, zus.” Lietje Perizonius

Schenking

Beschouw het geld dat je je zuster hebt gegeven als een schenking. Als je niet op terugbetaling rekent, word je ook niet teleurgesteld. Wees blij dat je je zus hebt kunnen helpen toen het nodig was. Ellettha Schoustra

Geen verstand

Reageer op een verzoek om een lening met “Dat je daar geen verstand van hebt, en dat je de relatie niet door financiële transacties wilt laten beïnvloeden”. Vind je toch dat je geld moet uitlenen, noem het dan een lening, maar beschouw het voor jezelf als een gift die je, als puntje bij paaltje komt, kunt èn wilt missen! Zo hoeft het niet tussen jou en de geldvrager te komen. Robert Vrij

Vraag

Vraag haar: "Wat zullen we met die geleende 2.000 euro doen?". Het antwoord hierop geeft aan of je het inderdaad als gift of als lening moet beschouwen. Willem Oudegeest

Volgende week:

Volgens de televisiedocumentaire “Het pensioensprookje” van de VPRO zal er voor de jongere generatie weinig pensioen overblijven, omdat de ‘grijze golf’ flink uit de pot zal snoepen, terwijl men de pensioenpremies niet eindeloos kan verhogen. Wat is voor de jongere generatie, die vaak ook nog minder baanvast is, de beste manier om veilig pensioen op te bouwen? (Als dit nog kàn!)

Bijblijven in geldzaken? Klik hier voor mijn gratis nieuwsbrief. En volg me op Twitter!

Trefwoorden bij deze publicatie: Lenen | Relaties en geld

Gepubliceerd in NRC Handelsblad op 28-04-2012 en heeft ongeveer 795 woorden.